Topsport vraagt het uiterste van je lichaam en je geest. Het dagelijks trainen, presteren onder druk en het omgaan met hoge verwachtingen kan allemaal leiden tot cognitieve stress. Op deze pagina lees je wat cognitieve stress is, waarom dit veel voorkomt bij topsporters en waarom het belangrijk is hier actief mee bezig te gaan om het te verminderen.
Wat is cognitieve stress?
Cognitieve stress is de vorm van stress die te maken heeft met je gedachten en andere mentale processen (Attia et al., 2022). Piekeren, faalangst en voortdurend analyseren van je fouten zijn vormen van cognitieve stress. Dit alles kan leiden tot verminderde focus en mentale vermoeidheid (Attia et al., 2022).
Cognitieve stress verschilt van lichamelijke stress doordat deze vooral “in het hoofd” plaatsvindt. De belasting ontstaat niet zozeer door wat er fysiek gebeurt, maar door hoe situaties worden geïnterpreteerd en beoordeeld. Gedachten als “ik mag geen fouten maken” of “anderen verwachten meer van mij” kunnen hierbij een grote rol spelen.
Cognitieve stress in de praktijk
In de praktijk uit cognitieve stress zich vaak in moeite met concentreren, slecht slapen of het blijven herhalen van wedstrijden en/of uitslagen in je gedachten (Moen et al., 2019). Dit kan negatieve invloed hebben op zowel je prestaties als op je welzijn.
Door de signalen van cognitieve stress te herkennen kan je eerder ingrijpen.
Waarom komt cognitieve stress veel voor bij topsporters?
Topsporters leven in een omgeving waarin prestaties continu worden gemeten en worden beoordeeld. Wedstrijden, selecties, trainingen en nabesprekingen volgen zich allemaal snel op. Het is een druk schema. Hierdoor is er weinig ruimte om gedachten en emoties te verwerken.
Dit vormt zo dat cognitieve stress eerder opduikt en moeilijker verholpen wordt. (Moen et al., 2019)
Gevolgen van langdurige stress
Wanneer cognitieve stress langdurig aanhoudt kan het leiden tot mentale klachten zoals een burn-out of angst. Daarnaast kan het herstel na trainingen en wedstrijden vertragen (Rendos et al., 2022). Daarom is het belangrijk dat sporters leren omgaan met stress, net zoals zij om leren gaan met hun fysieke problematiek. Het voorkomen van blessures is waar je naartoe streeft, zo werkt dit ook met stress (Rendos et al., 2022). Door actief aandacht te besteden aan mentale vaardigheden kan cognitieve stress eerder aangekaart worden en zo ook verminderd worden.
Meer informatie over stress bij het sporten kun je vinden op de website van Sportzorg. Klik daarvoor op deze link. Hier kunt u alle informatie vinden.
Wil je weten hoe je cognitieve stress kan verminderen? Ga dan verder op de pagina Oefening.